تبلیغات
hoghoogh iaub انجمن علمی حقوق بوشهر - آشنایی با مفهوم «عدّه» در شرع و قوانین

فونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا ساز

لطفا از تمام مطالب دیدن فرمایید.
آشنایی با مفهوم «عدّه» در شرع و قوانین
«عدّه» مدت زمانی است که زن پس از جدایی یا مرگ شوهرش باید از ازدواج خودداری کند. این مدت با توجه به نوع پایان ازدواج (مرگ همسر یا طلاق یا فسخ نکاح)، نوع ازدواج (دائم یا موقت) و شرایط باروری زن یا بارداری او متغیر است. مفهوم عدّه یا عدت در لغت به معنی شمار و جماعت و گروه است؛ در فرهنگ‌های لغت عبارت «عدّه گرفتن» کنایه از خانه‌نشینی و «عدّه غم» به معنای دوران اندوه و افسردگی است. موضوع عدّه در قرآن كریم به صراحت مورد اشاره قرار گرفته و از احكامی است كه به طور مستقیم از قرآن كریم مستفاد شده است.  در خصوص عدّه طلاق در آیه اول سوره مباركه طلاق و در خصوص عدّه وفات در آیه 234 سوره مباركه بقره به تصریح سخن گفته شده است؛ آنگونه كه مفسران قرآن كریم گفته‌اند، فلسفه وضع «عدّه» جلوگیری از اختلاط نسل و احترام به رابطه زناشویی سابق  است البته احكام مربوط به «عدّه» در جایی هم كه احتمال اختلاط نسل وجود ندارد، نیز جاری است،‌ و بنابراین بسیاری از فقها و مفسران، حكم عدّه را تعبدی دانسته و از حكمت آن اظهار بی‌اطلاعی می‌‌كنند.
«عدّه» با توجه به شرایط گفته شده، دارای انواع مختلفی است كه هریك به تفصیل مورد بحث قرار می‌گیرد.
 عدّه وفات
«عدّه وفات» مدتی است که زن بعد از مرگ شوهر باید برای اختیار شوهر دیگر صبر کند كه این مدت بر اساس نص صریح قرآن كریم، چهار ماه و ده روز تعیین شده است. در آیه 234 سوره مباركه بقره آمده است كه «وَ الَّذینَ یُتَوَفَّوْنَ مِنْکُمْ وَ یَذَرُونَ أَزْواجاً یَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ عَشْراً»(کسانى که از شما بمیرند و زنانى بر جاى گذارند، آن زنان باید که چهار ماه و ده روز انتظار کشند)
این حكم قرآنی دقیقا در فقه اسلامی نیز منعكس شده و بر این اساس در ماده 1154 قانون مدنی آمده است: «عدّه وفات چه در دائم، چه در منطق در هر حال چهارماه و ده روز است»
اگر زنی از شوهرش باردار باشد و همسر وی در حین بارداری زن فوت كند، در این صورت عدّه زن تا زمان وضع حمل ادامه خواهد داشت. بر این اساس در ادامه ماده 1154 قانون مدنی آمده است: «... مگر اینکه زن حامله باشد که در این صورت عدّه وفات تا موقع وضع حمل است، مشروط بر اینکه فاصله بین فوت شوهر و وضع حمل از چهار ماه و ده روز بیشتر باشد و الا مدت همان چهار ماه و ده روز خواهد بود. »
 عدّه طلاق
«عدّه طلاق» مدتی است كه زن باید پس از جدایی از همسرش از ازدواج و رابطه با دیگران خودداری كند.  عدّه طلاق در خصوص زنان باردار و غیرباردار متفاوت است.
الف) عدّه زن آبستن
همانطور كه در خصوص عدّه وفات گفته شد، عدّه زن آبستن در طلاق هم تا زمان وضع حمل ادامه دارد.(مستفاد از ماده 1153 قانون مدنی)
ب) عدّه زن غیر آبستن
عدّه طلاق برای زن غیرآبستن بنابر آنچه كه در متون فقهی آمده است برابر با سه طهر تعیین شده است. طهر در لغت به معنای پاک شدن و در اصطلاح فقهی و حقوقی به معنای پاکی زن از عادت زنانگی و نیز مدتی که بین دو عادت زنانگی قرار گیرد، است. چنانچه زنی در سن عادت باشد، اما عادت ماهانه رو مشاهده نمی‌كند بنابر آنچه كه در فقه و حقوق آمده، سه ماه تعیین شده است. در ماده 1151 قانون مدنی آماده است كه «عدّه طلاق و عدّه فسخ نکاح سه طهر است، مگر اینکه زن با اقتضای سن عادت زنانگی نبیند که در این صورت عدّه او سه ماه است.»

 عدّه فسخ نكاح
فسخ نكاح مفهومی متفاوت از طلاق است و در صورتیكه عیوب مشخصی در مرد یا زن وجود داشته باشد و طرفین پس از عقد به عیوب پی ببرند، برای زن یا شوهر حق فسخ و اتمام رابطه زوجیت وجود دارد. بر اساس ماده1122 قانون مدنی، وجود سه عیب در مرد موجب حق فسخ زن خواهد بود: 1- عنن2 – خصاء3 - مقطوع بودن آلت تناسلی .
بر اساس ماده 1123 قانون مدنی هم وجود شش عیب در زنان، موجب حق فسخ برای مرد خواهد بود: 1- قرن. 2- جذام  3- برص 4- افضاء5 - زمین گیری 6 - نابینائی از هر دو چشم .
اگر زن یا مرد به دلیل وجود عیب در طرف دیگر نكاح را فسخ كنند، در این صورت زن باید مطابق ماده 1151 قانون مدنی، سه طهر یا اگر با اقتضای سن، عادت زنانگی نمی‌بیند، سه ماه عدّه نگه دارد.
  عدّه ازدواج موقت
در ازدواج موقت عدّه زن باردار مثل نکاح دائم تا زایمان و عدّه مرگ همسر ? ماه و ?? روز است. اما عدّه پایان فسخ یا بذل مدت کمتر از نکاح دائم یعنی دو طهر( دو بار قاعدگی و پاک شدن) است. در زنانی که با وجود عدم یائسگی، عادت نمی‌بینند هم این مدت ?? روز است. (مستفاد از ماده 1152 قانون مدنی)
 عدّه همسر غایب مفقود الاثر
غایب مفقود الاثر كسی است كه از غیبت او مدت نسبتاً زیادی گذشته باشد و از او به هیچ وجه خبری بدست نیاید. در این صورت همسر این فرد می‌تواند از دادگاه تقاضا كند تا او را طلاق دهد.
بر اساس ماده ???? قانون مدنی، زنی که شوهر او غایب مفقودالاثر بوده و حاکم او را طلاق داده باشد باید از تاریخ طلاق عدّه وفات نگاهدارد.
 زنانی كه عدّه ندارند
بر اساس آنچه كه در قرآن، روایات و فقه اسلامی آمده است، همه زنان باید عدّه وفات را نگه‌دارند اما سه دسته از زنان بر اساس آنچه كه در فقه و قانون آمده است، «عدّه» طلاق، فسخ نكاح یا بذل مدت ندارند.
 الف) عدّه زن یائسه
زن یائسه یعنی زنی كه دیگر عادت ماهانه نمی‌بیند(این سن برای زنان عادی 50 سال و برای زنان سیده تا 60 است)، عدّه طلاق، عدّه فسخ نكاح و عدّه انقضاء یا بذل مدت در ازدواج موقت ندارد.
 ب) زن غیرمدخوله
زنی كه در نكاح دائم یا موقت با مردی باشد اما با مرد نزدیكی نداشته باشد و در همان حالت طلاق بگیرد، یا نكاح را فسخ كند یا مدت ازدواج موقت منقضی شود، عدّه ندارد. بر اساس ماده ???? قانون مدنی «زنی که بین او و شوهر خود نزدیکی واقع نشده و همچنین زن یائسه نه عدّه طلاق دارد و نه عدّه فسخ نکاح ولی عدّه وفات در هر دومورد باید رعایت شود.»
 ج) زن نابالغ
اگرچه در قانون مدنی، ازدواج دختران نابالغ به رسمیت شناخته نشده تا بخواهد در خصوص طلاق آنها حكمی صادر كند، اما بر اساس فتوای فقها، زن نابالغ، پس از طلاق، عدّه ندارند. البته همانطور که گفته شد، دختر نابالغ هم در صورت فوت شوهرش باید عده نگه دارد.



طبقه بندی: حقوق مدنی،
برچسب ها: آشنایی با مفهوم «عدّه» در شرع و قوانین،
دنبالک ها: سایت معاونت حقوقی و امور مجلس،

تاریخ : یکشنبه 2 خرداد 1395 | 03:03 ب.ظ | نویسنده : قباد رستم پور | نظرات
بررسی احكام فقهی و حقوقی كودكان نامشروع(قسمت اول)
بررسی احكام فقهی و حقوقی كودكان نامشروع(قسمت دوم)
جنگ سایبر از منظر حقوق بین‌الملل بشردوستانه
مجازات ضرب و جرح در قوانین
مجازات نزاع و درگیری در قانون مجازات اسلامی
مرجع اصلاح تغییر سن کجاست؟
دستاوردهای حکومت جهانیِ ذخیره الهی
برابری دیه زن و مرد در قانون مجازات اسلامی مصوب 92
حضور وراث جدید پس از انجام مراحل انحصار وراثت
جبران خسارت قاضی، الفبای تکریم حقوق شهروندی
حق و حقوق کارگران در قانون کار
آیا زنان شاغل مستحق دریافت نفقه هستند؟
آزادی و گناه بعد از ظهور
رأی شماره های ۵۱۲ الی ۵۱۷ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال تعرفه عوارض و بهای خدمات مصوب شوراهای اسلامی شهرهای کلاله، شهر قدس، صفادشت، گالیکش، شهریار، هشتگرد و ایلام در خصوص عوارض حق الارض و اجازه تأسیسات شهری، حق بهره برداری و حق عبور تأسیسات شهری از تاریخ تصویب
حقوق، آزادی و دولت الکترونیک
..........
"یا الثارت الحسین(ع)"
هر آنچه در مورد مهریه ۱۱۰ سکه ای باید بدانید
چگونگی پیگیری سوء استفاده از عکس های خصوصی در فضای مجازی
نمونه دادنامه و استفاده صحیح از قوانین و استنادات در اصدار دادنامه
آیا می توان برای جنین وصیت کرد؟
آیا پرداخت مهریه در نکاح موقت الزامی است ؟
چگونگی تعقیب کیفری چک بلا محل به زبان ساده
بررسی عدالت از دیدگاه امام علی(ع) با تكیه بر نهج البلاغه (قسمت دوم)
بررسی عدالت از دیدگاه امام علی(ع) با تكیه بر نهج البلاغه(قسمت اول)
لطفا از دیگر مطالب نیز دیدن فرمایید
.: Weblog Themes By SlideTheme :.


  • رزمندگان